Sahte Fatura Tarhiyatı Sahte fatura tarhiyatı yapılabilmesi için, yalnızca faturayı düzenleyen kişi veya şirket hakkında yapılan tespitler yeterli değildir. Vergiyi...
İdare ve İdari Yargılama Hukuku
İdare ve İdari Yargılama Hukuku, devletin, bakanlıkların, belediyelerin, düzenleyici kurumların ve diğer idari makamların kamu gücüne dayanarak tesis ettiği işlem ve eylemler karşısında gerçek ve tüzel kişilerin haklarını koruyan temel hukuk alanlarından biridir. Özderin Avukatlık Bürosu olarak bu alanı, yalnızca idareye karşı dava açılan bir yargılama disiplini olarak değil; idari başvuru, önleyici hukuki koruma, iptal ve tam yargı davaları, yürütmenin durdurulması talepleri ve kararların fiilen uygulatılması süreçlerini birlikte kapsayan bütüncül bir çalışma alanı olarak ele alıyoruz.
İdare ve İdari Yargılama Hukuku bakımından başarı, çoğu zaman yalnızca haklı olmaya değil; doğru dava türünün seçilmesine, sürelerin titizlikle izlenmesine, idari başvuru yollarının doğru kullanılmasına ve dosyanın usul yönünden eksiksiz kurulmasına bağlıdır. İYUK’ta iptal ve tam yargı davaları açıkça ayrı dava türleri olarak düzenlenmiş; genel dava açma süresi kural olarak Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gün olarak belirlenmiştir. Bu nedenle bu alan, hata kabul etmeyen ve gecikmenin doğrudan hak kaybına dönüşebildiği bir uzmanlık alanıdır.
İdare ve İdari Yargılama Hukuku Çalışma Alanımız
Özderin Avukatlık Bürosu olarak İdare ve İdari Yargılama Hukuku alanında sunduğumuz hizmet, yalnızca dava açma aşamasına odaklanmaz. Önceliğimiz; hukuka aykırı idari işlemi erken safhada tespit etmek, başvuru ve itiraz yollarını doğru kullanmak, yürütmenin durdurulması ihtiyacını zamanında değerlendirmek ve müvekkilin kurumsal menfaatini idarenin tek taraflı işlem gücü karşısında etkili biçimde korumaktır.
Bu kapsamda çalışma alanımız özellikle şu başlıklarda yoğunlaşır: kamu ihale ve kamu ihale sözleşmeleri kaynaklı idari uyuşmazlıklar, kamu ihale kurulu kararlarına karşı yargısal başvurular, idari yaptırımlar, ruhsat ve izin işlemleri, kamulaştırma ve imar işlemleri, kamu personeli ve disiplin süreçleri, vergi ve diğer idari para cezalarına ilişkin idari yargı boyutu, idarenin eylem ve işlemlerinden doğan tazminat talepleri ve kamu gücü kullanımı sebebiyle ticari faaliyeti doğrudan etkileyen diğer işlemler.
Neden bu alan ayrı bir uzmanlık gerektirir?
İdari uyuşmazlıklarda sorun yalnızca işlemin hukuka aykırı olması değildir. Aynı zamanda şu soruların da doğru cevaplanması gerekir: Hangi işlem dava konusu yapılacaktır? Süre ne zaman başlamıştır? Öncesinde 10. veya 11. madde başvurusu yapılmalı mıdır? Yürütmenin durdurulması talebi için gerekli şartlar oluşmuş mudur? Husumet doğru yöneltilmiş midir? Zarar doğmuşsa tam yargı davası ayrıca mı yoksa birlikte mi açılmalıdır? İşte bu nedenle idari uyuşmazlıklarda sonuç, çoğu zaman maddi haklılıktan önce usul yönetimiyle belirlenir. İYUK’un 10, 11 ve 12. maddeleri de bu başvuruların ve dava kurgusunun ne kadar teknik olduğunu açıkça göstermektedir.
İptal Davası, Tam Yargı Davası ve Yürütmenin Durdurulması
İdare ve İdari Yargılama Hukuku bakımından en temel başlık, idari işlemin hukuk düzeninden kaldırılması ile bu işlem veya eylem sebebiyle doğan zararın tazmini arasındaki ayrımı doğru kurmaktır. İptal davası, hukuka aykırı idari işlemin ortadan kaldırılmasına yönelir. Tam yargı davası ise, idari işlem veya eylem sebebiyle doğan maddi ve manevi zararların giderilmesini amaçlar. Bazı dosyalarda bu iki dava birlikte veya birbirini izleyecek şekilde kurgulanabilir.
Yürütmenin durdurulması neden kritik önemdedir?
İdari işlemlere karşı dava açılması kural olarak işlemin yürütmesini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle özellikle ruhsat iptali, yasaklama, kamu ihalesi dışlama, faaliyet durdurma, disiplin işlemi, tahliye, yıkım, para cezası veya ticari faaliyeti doğrudan etkileyen diğer işlemlerde yürütmenin durdurulması talebi çoğu zaman hayati önem taşır. İYUK’a göre yürütmenin durdurulması için, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Bu iki şartın dosya üzerinde somutlaştırılması, idari yargı pratiğinin en kritik aşamalarından biridir.
Mahkeme kararlarının uygulanması
İdari yargıda karar almak tek başına yeterli değildir; kararın idarece gereği gibi uygulanması da gerekir. İYUK’un 28. maddesi uyarınca, Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmek veya eylemde bulunmak zorundadır; bu süre hiçbir şekilde 30 günü geçemez. Bu nedenle çalışma alanımız, yalnızca kararın alınmasını değil, kararın fiilen uygulatılmasını da kapsar.
Kamu İhale, Kamu İhale Sözleşmeleri ve İdari Yargı Kesişimi
İdare ve İdari Yargılama Hukuku bakımından büromuzun en güçlü eksenlerinden biri, kamu ihale ve kamu ihale sözleşmeleri kaynaklı uyuşmazlıklardır. İhale dokümanına yönelik itirazlar, yeterlik ve değerlendirme dışı bırakma işlemleri, yasaklama kararları, Kamu İhale Kurulu kararları, sözleşme uygulamasında idarenin tek taraflı tasarrufları, ceza ve teminat işlemleri, fesih ve tasfiye uyuşmazlıkları çoğu zaman idari yargı denetimine konu olmaktadır.
Profesyonel ofis pratiğinde de kamu ihale hukukunun, yalnızca ihale başvuruları ile değil; 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, idareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet ve Kurul kararlarına karşı idari yargı boyutuyla birlikte ele alındığı görülmektedir. Aynı şekilde uluslararası konjüktürde Public Procurement and Contracts Law ile Economic Criminal Law başlıklarının yan yana konumlandırılması, bu alanın tek disiplinle sınırlı yürütülmediğini göstermektedir.
Kamu ihale sözleşmeleri hukukuyla bağlantı
İhale kararı sonrasında başlayan sözleşme dönemi, çoğu zaman idari yargı ile sözleşme rejiminin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Süre uzatımı, fiyat farkı, teminat, kabul, ceza, fesih ve tasfiye başlıklarında idarenin işlemleri sadece özel hukuk mantığıyla değil; kamu gücü kullanımı ve sözleşme rejiminin idari yönü birlikte ele alınarak incelenmelidir. 4735 sayılı Kanun’da sözleşme türleri, tip sözleşmeler ve sözleşmede yer alması zorunlu hususlar ayrıca düzenlenmiştir. Bu yüzden kamu ihale sözleşmeleri hukuku ile idari yargılama pratiği, birçok dosyada iç içe yürür.
İdare Hukukunun Ceza Hukuku ve Diğer Disiplinlerle İlişkisi
İdare ve İdari Yargılama Hukuku, bazı dosyalarda ceza hukuku, vergi hukuku, ticaret ve şirketler hukuku ile doğrudan temas eder. Özellikle kamu ihaleleri, kamu görevlileriyle temas eden süreçler, ruhsat ve izin rejimi, vergi incelemeleri ve düzenleyici denetime tabi ticari faaliyetler bakımından bu ilişki daha görünür hale gelir. Ceza hukukunda suç ve cezada kanunilik ilkesi gereği, idarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz; ancak bazı idari süreçler, koşulları oluştuğunda ayrıca ceza soruşturmasına da dönüşebilir.
İhaleye fesat karıştırma ve edimin ifasına fesat karıştırma başlıkları
Kamu ihale alanında her usulsüzlük ceza sorumluluğu doğurmaz. Bununla birlikte Türk Ceza Kanunu’nda ihaleye fesat karıştırma ve edimin ifasına fesat karıştırma suçları ayrıca düzenlenmiştir. TCK 235’te; ihaleye katılımın engellenmesi, katılamayacak kişinin ihaleye sokulması, teklif edilen malın nitelik bakımından hatalı değerlendirilmesi, gizli teklif bilgilerinin başkalarına ulaştırılması ve ihale şartlarını özellikle fiyatı etkilemek amacıyla anlaşma yapılması gibi fiiller sayılmıştır. TCK 236’da ise sözleşmede veya ihale kararında belirtilen evsaftan farklı mal teslimi, eksik teslim, süresinde ifa edilmemesine rağmen edilmiş gibi kabul ve yapım işlerinde şartnameye aykırı malzeme veya eserin kabulü gibi fiiller düzenlenmiştir. Bu nedenle bazı idari ve sözleşmesel dosyalar, aynı zamanda ceza hukuku riskinin de dikkatle yönetilmesini gerektirir.
Vergi ve ticaret boyutu
İdari uyuşmazlıklar çoğu zaman vergi ve ticari faaliyet boyutu da taşır. Vergi uyuşmazlıklarında vergi mahkemeleri devreye girerken, şirketlerin lisans, faaliyet, ruhsat, ihale yeterliği ve kamu gücü kullanan otoritelerle ilişkilerinden doğan sorunlar idari yargı boyutunu güçlendirir. Bu nedenle idare hukuku pratiğinde, vergi ve ticaret verisini yalnızca arka plan bilgisi olarak değil; dosyanın hukuki sonucunu etkileyen temel unsur olarak ele almak gerekir.
Çalışma Yöntemimiz
Özderin Avukatlık Bürosu olarak İdare ve İdari Yargılama Hukuku dosyalarını, yalnızca dava açıldıktan sonra okunan dosyalar olarak görmüyoruz. Çalışma yöntemimiz; önce idari işlemin veya eylemin hukuki niteliğini belirlemek, sonra doğru başvuru ve dava yolunu seçmek, ardından süreleri ve usul şartlarını eksiksiz yönetmek ve nihayetinde müvekkilin menfaatini yalnızca yargı kararında değil, fiili sonuçta da korumak üzerine kuruludur.
Bu nedenle kimi dosyada öncelik yürütmenin durdurulması talebinin derhal hazırlanması, kimi dosyada 10. veya 11. madde başvurusunun stratejik biçimde kullanılması, kimi dosyada ise kamu ihale veya kamu ihale sözleşmeleri boyutunun ceza veya ticaret boyutuyla birlikte ele alınması olabilir. Bizim için önemli olan, idare karşısında haklı olmanın yanında, o hakkı doğru zamanda ve doğru usulle kullanmaktır.
