Sahte Fatura Karşıt İnceleme: Şirkete Dava Açılıp Açılmadığı Araştırılmalıdır

Giriş: Sahte Fatura Kullanma Suçu ve Araştırma Yükümlülüğü

Sahte Fatura Karşıt İnceleme süreçleri, vergi kaçakçılığı ve sahte fatura kullanma suçlarında mahkemelerin vereceği kararları doğrudan etkileyen en önemli usul işlemlerinden biridir. Suça konu faturaları düzenleyen şirket yönünden vergi tekniği raporu hazırlandığının anlaşılması karşısında; gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından, sahte fatura karşıt inceleme prosedürlerinin eksiksiz yürütülmesi ve faturaları düzenleyen şirket hakkında fatura düzenlemek suçundan dava açılıp açılmadığının araştırılması gerekmektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararına göre; sahte fatura karşıt inceleme işlemine konu şirket yetkilileri hakkında açılmış bir dava bulunup bulunmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile karar verilemez. Dava açıldığının tespiti hâlinde dava dosyalarının celp edilip incelenmesi, davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi ve toplanan tüm deliller değerlendirilip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekmektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.11.2022 Tarihli 1 Emsal Kararı

KARAR: Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar;

Yerel Mahkeme hükmünün yasal ve yeterli gerekçeyi içerip içermediği,
Sanığa atılı suçun sübutu bakımından eksik araştırmayla hüküm kurulup kurulmadığı hususlarının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen Dosya Kapsamı ve İddialar

Irmak (…) Vergi Dairesi Müdürlüğü mükellefi olan …Boya Vernik Kimya İmal. Taş. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin, petrol ve petrol ürünleri satıcılığı alanında faaliyette bulunduğu, belirtilen tarihler arasında Şirket müdürünün sanık … olduğu anlaşılmıştır.

Şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda özetle; mükellef şirketin, hakkında sahte fatura düzenleme fiili nedeniyle vergi raporu düzenlenen firmalardan endüstriyel tiner alımı yaptığı, bu belgelerin sentetik tiner üretimini belgelendirmeye yönelik sahte belgeler olduğu iddia edilmiştir.

Ayrıca 2010 vergilendirme dönemine ilişkin verilen Ba formlarına göre, mükellef kurumun gerçekte fiilen sentetik tiner üretiminde bulunmadığı, hiçbir katkı maddesi kullanmaksızın yüksek miktarda sentetik tiner üretemeyeceği anlaşılmakla bu faturaların fiili emtia teslimi olmayan sahte faturalar olduğu tespitlerine yer verilmiştir.

İddianame ve Yerel Mahkeme Süreci

Belirtilen vergi inceleme raporunu dayanak alarak hazırlanan vergi suçu raporuna göre; sahte fatura karşıt inceleme aşamaları tamamlanmadan sahte belge düzenleme ve kullanma fiilini gerçekleştiren sanık hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur. İddianameyle, şüphelinin düşük oranda ÖTV ödeyerek sentetik tiner üretimi yapıyormuş gibi sahte belgeler aldığı, ancak sahte fatura karşıt inceleme yapılmadan vergi ziyaına neden olduğu iddiasıyla 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu 359/b-1 maddesi uyarınca kamu davası açılmıştır.

Yapılan yargılama sonucunda Asliye Ceza Mahkemesince sanığın atılı suçu işlediği kabul edilerek 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Sanığın Savunması ve Şirket İçi İlişkiler

Sanık aşamalardaki savunmasında; şirkette sadece sorumlu müdür olarak görev yaptığını, şirketin asıl sahibinin başka şahıslar olduğunu belirtmiştir. Şirketteki alım satımı fiilen başkasının yaptığını, müşterileri de o kişinin getirdiğini, kendisinin sadece muhasebeye belgeleri bildirdiğini ve yasa dışı hiçbir işleme tevessül etmediğini belirterek suçlamaları reddetmiştir.

Kararın Gerekçeli Olması Zorunluluğu (CMK 34 ve 230)

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Duruşmaların açık ve kararların gerekçeli olması” başlıklı 141. maddesi ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 34. maddesi uyarınca bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.

CMK’nın 230. maddesi uyarınca mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde; iddia ve savunmada ileri sürülen görüşler, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi zorunludur. Adaletin tam olarak gerçekleşebilmesi için, maddi gerçeğe ulaşma amacına hizmet edebilecek tüm kanuni delillerin (özellikle sahte fatura karşıt inceleme raporlarının) toplanması ve tartışılması zorunludur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Bozma Gerekçesi

Yerel mahkemece yapılan yargılamada; sanığın yetkilisi olduğu şirket ile ilgili düzenlenen vergi raporlarında, sahte fatura karşıt inceleme yükümlülükleri kapsamında faturaları düzenleyen ve kullanan şirketlerin bir kısmı yönünden vergi raporlarının bulunduğu, bir kısmı yönünden ise raporların hazırlanma aşamasında olduğu bilgilerine yer verilmesine rağmen bu raporlar dosya içine getirtilmemiş ve bu firmalar hakkında dava açılıp açılmadığı araştırılmamıştır.

Eksik İnceleme Nedeniyle Yapılması Gerekenler:

Sahte faturaları düzenlediği ve kullandığı iddia edilen şirket yetkilileri hakkında sahte fatura karşıt inceleme sonuçlarına göre dava açılmış olup olmadığının araştırılması,
Dava açılmışsa, dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,
Faturaların gerçek alım ve satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim tesellüm belgelerinin incelenmesi,
Bedellerin satıcının kasasına ya da banka hesabına girip girmediğinin tespiti ile yeterli üretim veya mal girişi olup olmadığının karşılaştırmalı bilirkişi incelemesiyle saptanması gerekmektedir.

CMK’nın 230. maddesindeki “Delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi” zorunluluğuna uyulmadan ve hangi suçtan hüküm kurulduğu net olarak belirtilmeden kurulan hüküm kanuna aykırıdır.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE, Asliye Ceza Mahkemesi hükmünün eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulması ve yasal yeterli gerekçeyi içermemesi isabetsizliklerinden BOZULMASINA oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Yasal Bilgilendirme ve Uyarılar

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Vergi suçları, sahte fatura kullanma davaları ve sahte fatura karşıt inceleme uyuşmazlıklarına ilişkin profesyonel ceza hukuku desteği almak dosyalarınızın seyri açısından büyük önem taşımaktadır.

Özderin Avukatlık Bürosu İletişim

Vergi hukuku, ceza davaları ve sahte fatura karşıt inceleme süreçlerinde kapsamlı hukuki danışmanlık ve dava takibi için Özderin Avukatlık Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

Bu alandaki diğer emsal karar ve hukuki değerlendirmeleri incelemek için internet sitemizi ziyaret edebilirsiniz.