Mal Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük Teklifin Belirlenmesi
Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sınırının belirlenmesine yönelik özel bir formül bulunmaması, ihale komisyonunun denetimsiz bir takdir yetkisine sahip olduğu anlamına gelmez. Teklifin yaklaşık maliyet ve diğer geçerli teklifler karşısındaki konumu, objektif ve karşılaştırılabilir veriler üzerinden değerlendirilmelidir. Aradaki belirgin oransal farklılık, teklif sahibinden teknik ve ekonomik açıklama istenmesini gerekli kılabilir. Açıklama alınmadan ihalenin sonuçlandırılması, işin gereği gibi ifa edilmemesi riskinin yanında istekliler arasındaki eşit rekabet koşullarını da zedeleyebilir.
Karar Özeti
Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapım ve hizmet alım ihalelerine ilişkin düzenleme yer alırken, Tebliğ’de ve ilgili mevzuatta mal alımı ihalelerine yönelik olarak hangi tekliflerin aşırı düşük olarak belirleneceği konusunda bir tespite yer verilmediği,
İhale komisyonuna verilen takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı,
Geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet ile ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklif arasındaki belirgin oransal fark nedeniyle teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği hakkında.
Danıştay 13. Dairesinin 02.03.2026 tarihli kararı:
“…Kamu İhale Genel Tebliği’nde, yapım işlerinde sınır değerin hesabına yönelik ayrıntılı formüllere yer verildiği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarının sınır değer olarak kabul edileceği; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de, sınır değerin belirlenmesine yönelik formüle yer verildiği görülmekle birlikte Tebliğ’de ve ilgili mevzuatta mal alımı ihalelerine yönelik olarak hangi tekliflerin aşırı düşük olarak belirleneceği konusunda bir tespite yer verilmemiştir. Buna göre mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin ihale komisyonunca, 4734 sayılı Kanun’da belirtilen iki ölçüte (diğer teklifler veya yaklaşık maliyet) göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Ancak ihale komisyonuna verilen bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp takdir yetkisinin hukuka uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının yargı denetimine tabi olduğu kuşkusuzdur.
Uyuşmazlıkta, ihalenin 3. kısmında yaklaşık maliyetin 2.226.950,00-TL olarak belirlendiği, bu kısım yönünden ihaleye 5 isteklinin teklif verdiği, 14/10/2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile 2.262.000,00-TL ve 2.769.000,00-TL teklif veren 2 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğundan bahisle değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, 574.350,00-TL teklif sunan davacı şirketin ekonomik açıdan en avantajlı, 2.099.500,00-TL teklif sunan T…A.Ş.’nin ise ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ihalede geçerli teklif sunan diğer isteklinin teklifinin ise 2.163.400,00-TL olduğu, bu durumda, davacının teklifinin yaklaşık maliyetin %26 seviyelerine, diğer geçerli tekliflerin ise %27 seviyelerine denk geldiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar dava konusu Kurul kararıyla “ihaleye sunulan teklif bedelleri ile yaklaşık maliyet birlikte değerlendirildiğinde davacıya ait teklifin aşırı düşük olarak değerlendirilmesini zorunlu kılan herhangi net bir tespitin mevzuat gereği yapılamayacağı” değerlendirilmişse de, yaklaşık maliyet ve diğer geçerli teklifler ile kıyaslandığında, belirtilen tutarların yaklaşık 1/4’üne tekabül eden davacının teklifinin, “aşırı düşük teklif” olarak değerlendirilmesini gerektiren objektif bir durumun mevcut olduğu açıktır.
Uyuşmazlığa konu ihalede verilen geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet ile davacının teklifi arasındaki bu belirgin oransal farklılık karşısında, ihale komisyonunca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin davacı üzerinde bırakılması, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin anılan maddeleri yanında İdari Şartnamenin 29. ve 31. maddeleriyle de bağdaşmamakta olup davacının sunduğu söz konusu teklif ile, teknik ve ekonomik açıdan ihaleye konu işin nasıl gerçekleştirileceği ortaya konulmadan ihalenin sonuçlandırılması, işin gereği gibi ifa edilmemesi riskini doğuracağı gibi diğer istekliler yönünden de eşit rekabet koşullarını zedeleyecektir.
Bu durumda, davacı şirket tarafından sunulan teklifin “aşırı düşük teklif” olarak kabul edilerek, İdari Şartname’nin 31. maddesi uyarınca açıklama istenilmesi ve sunulan açıklamanın değerlendirilmesi suretiyle ihalenin sonuçlandırılması gerekirken, bu yönde bir inceleme yapılmaksızın ihalenin davacı üzerinde bırakılmasına ilişkin karara yönelik itirazen şikayet başvurusunun reddine dair dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır…” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Yasal Bilgilendirme
Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatı; kamu idarelerinin ihtiyaçlarının değişmesi, uygulamada yeni hukuki sorunların ortaya çıkması veya kamu kurum ve kuruluşlarının kendi özel mevzuatlarına göre alım yapma zorunluluğunun doğması gibi nedenlerle sık değişen bir mevzuat alanıdır.
Yargı mercileri tarafından verilen kararlar, ihale tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri ile uyuşmazlık konusu ihalelerin kesinleşen ihale dokümanları esas alınarak verilmektedir. Bu nedenle söz konusu kararların emsal karar olarak uygulanıp uygulanamayacağı her somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Kamu ihale hukuku alanında kapsamlı değerlendirme ve benzer içtihat örnekleri için Özderin Avukatlık Bürosu Kamu İhale Departmanı ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu alandaki diğer emsal karar ve değerlendirmeleri incelemek için internet sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
Kamu ihale hukuku alanındaki güncel gelişmeler ve emsal kararlar için metinozderin.av.tr internet sitemizi takip edebilirsiniz.
📞 İletişim metinozderin.av.tr | 0312 428 03 13 | WhatsApp: 0533 544 55 22
