Sözleşmenin İfası Aşamasında Sunulması İstenilen Belgelerin İhaleye Katılımı Engellemesi
İhale dokümanında yükleniciden sözleşmenin uygulanması sırasında sunması istenen belgeler, yeterlik kriteri sayılmasalar bile isteklilerin ihaleye katılma kararını doğrudan etkileyebilir. Özellikle ihale ilanından önce düzenlenmiş olması gereken geçmiş tarihli belgeler, isteklilerin sonradan yerine getiremeyecekleri ve önceden öngörmeleri mümkün olmayan bir katılım engeline dönüşebilir. Gıda güvenliği, hijyen ve kalite standartlarının korunması meşru bir amaç olmakla birlikte bu amaca, mutlaka ilan tarihinden önce hazırlanmış analiz raporlarıyla ulaşılması zorunlu değildir. Belgenin teklif aşamasında değil sözleşmenin ifası sırasında istenmesi de rekabet üzerindeki sınırlandırıcı sonucu ortadan kaldırmaz.
Karar Özeti :
İhale ilan tarihinden önce düzenlenmiş analiz raporlarının sözleşme aşamasında sunulmasının öngörülmesine dair şartname düzenlemesinin ihaleye katılımı ve rekabeti olumsuz etkileyeceği,
Objektif nitelikte olmakla birlikte öngörülebilir olmayan belge taleplerinin isteklilerin ihaleye katılımını azaltıcı sonuç doğurabileceği,
Gıda güvenliği ve kalite standartlarının, yalnızca ihale ilanı öncesinde düzenlenmiş belgelerle ispatlanmasının zorunlu olmadığı, aynı amacın geçmişte düzenlenme şartı aranmayan belgelerle de sağlanabileceği,
İhale ilan tarihinden önce temin edilmesi gereken belgelerin sözleşme aşamasında sunulmasının öngörülmesinin rekabet ilkesine aykırı olduğu hakkında.
Danıştay 13. Dairesinin 05.11.2025 tarihli kararı:
“İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48. maddesinin 2(d) bendinde, ihalenin ilan tarihinden önce farklı aylarda olmak üzere, ikişer adet; yemek, süt ve peynire ilişkin resmi bir laboratuvardan alınmış analiz raporu istenilmiştir. Bu haliyle, uyuşmazlık konusu ihalede, işin yürütülmesi için yükleniciden ihalenin ilan tarihinden önce alınmış bazı belgelerin sözleşme aşamasında sunmalarının istenildiği anlaşılmaktadır.
Söz konusu belgelerin standart olarak malzeme dahil yemek pişirme, servis, dağıtım ve sonrasına ilişkin hizmet alımı ihalelerinde istenen belgelerden olmadığı, başka bir anlatımla niteliği objektif olmakla beraber öngörülebilir olmadığından, söz konusu durumun ihaleye katılımdaki rekabeti azaltacağı açıktır. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, insan sağlığının güvenceye alınması için gereken en önemli hususların gıda güvenliği ve hijyen tedbirleri olduğu, ihale konusu işte kullanılacak mutfakta gıda güvenliği önlemlerinden taviz verilmemesi gerektiği, aksi durumda telafisi zor durumların ortaya çıkabileceği söylenebilecek ise de, söz konusu hususun yalnızca ihale ilan tarihi öncesinde temin edilmiş olması gereken belgelerle ispatlanabileceğinin kabulü mümkün değildir.
Bu çerçevede, uyuşmazlığa konu düzenlemelerde yer verilen belgelerle ortaya koyulması istenilen kalite ve standardın, geçmişte düzenlenme şartı olmadan temin edilebilecek belgelerle ortaya koyulmasının istenmesinin de aynı amacı gerçekleştirmeye uygun olabileceği anlaşılmaktadır. Dava konusu Kurul kararı ile İdare Mahkemesi kararında, söz konusu belgelerin yeterlik kriteri olarak istenilmediği ve sözleşme aşamasında yüklenici tarafından sunulacağından hareketle uyuşmazlık konusu düzenlemelerin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmış ise de, her halükarda ihale ilan tarihi öncesinde temin edilmiş olması gereken belgelerin,
tekliflerin sunulması sırasında yeterlik kriteri olarak isteklilerden istenilmesi ile sözleşme imzalanması sonrasında yükleniciden istenilmesi arasında, rekabet ilkesi ve ihaleye katılım yönünden yapılacak değerlendirme yönünden anlamlı bir fark bulunduğundan bahsedilemeyecektir. Bu itibarla, ihale dokümanındaki söz konusu bu düzenlemenin rekabete aykırı olduğu sonucuna varıldığından, itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında bu yönüyle hukuka hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.” ifadelerine yer verilerek kararda belirtilen kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Yasal Bilgilendirme
Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatı; kamu idarelerinin ihtiyaçlarının değişmesi, uygulamada yeni hukuki sorunların ortaya çıkması veya kamu kurum ve kuruluşlarının kendi özel mevzuatlarına göre alım yapma zorunluluğunun doğması gibi nedenlerle sık değişen bir mevzuat alanıdır.
Yargı mercileri tarafından verilen kararlar, ihale tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri ile uyuşmazlık konusu ihalelerin kesinleşen ihale dokümanları esas alınarak verilmektedir. Bu nedenle söz konusu kararların emsal karar olarak uygulanıp uygulanamayacağı her somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Kamu ihale hukuku alanında kapsamlı değerlendirme ve benzer içtihat örnekleri için Özderin Avukatlık Bürosu Kamu İhale Departmanı ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu alandaki diğer emsal karar ve değerlendirmeleri incelemek için internet sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
Kamu ihale hukuku alanındaki güncel gelişmeler ve emsal kararlar için metinozderin.av.tr internet sitemizi takip edebilirsiniz.
📞 İletişim metinozderin.av.tr | 0312 428 03 13 | WhatsApp: 0533 544 55 22
