Aşırı Düşük Tekliflerde Eşit Muamele İlkesi
Aşırı düşük teklif sorgulaması, sınır değerin altında kalan tekliflerin ihale konusu işin gereklerine uygun ve ekonomik açıdan gerçekleştirilebilir olup olmadığının belirlenmesini sağlayan önemli bir değerlendirme aşaması olmakla birlikte, bu sürecin idare tarafından bütün istekliler bakımından aynı hukuki ölçütler gözetilerek yürütülmesi gerekir; dolayısıyla açıklama isteme, verilen açıklamaları değerlendirme veya sorgulamayı yenileme yönündeki işlemlerin somut bir gerekçeye dayanması ve ihale sürecindeki mevcut rekabet dengesini belirli istekliler lehine değiştirmemesi zorunludur.
Bir isteklinin henüz aşırı düşük teklif açıklaması sunma hakkı doğmadan bu haktan feragat ettiğini bildirmesi hâlinde, feragat beyanının hukuki sonuç doğurup doğurmayacağı ayrıca değerlendirilmelidir; doğmamış bir haktan geçerli şekilde feragat edilemeyeceğinin kabul edildiği durumda idarenin, açıklama hakkı henüz doğmayan veya ilk aşamada kendisinden açıklama talep edilmeyen ilgili istekliye açıklama sunma imkânı vermesi gerekebilir, ancak bu gereklilik daha önce usulüne uygun şekilde açıklama sunmuş diğer istekliler yönünden sorgulamanın kendiliğinden yenilenmesi sonucunu doğurmaz.
Sınır değerin altında kalan bütün isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi, ilk açıklamalarında eksiklik veya yetersizlik bulunan bazı isteklilere bu eksiklikleri giderme ve tekliflerini yeniden savunma fırsatı sağlayabileceğinden, daha önce açıklamasını eksiksiz ve süresinde sunarak ihale sürecinde avantajlı konuma gelen isteklinin hukuki durumunu olumsuz yönde değiştirebilir; bu nedenle sorgulamanın kapsamı belirlenirken eşit muamele ilkesi, hakkaniyet, rekabet şartlarının korunması ve ihale işlemlerinin öngörülebilirliği birlikte gözetilmelidir.
İdarenin yalnızca kendisinden açıklama istenmesi gereken istekliye yeni bir açıklama süresi vermek yerine sınır değerin altında bulunan bütün istekliler bakımından aşırı düşük teklif sorgulamasını yeniden başlatması, önceki açıklama sürecinin sonuçlarını fiilen ortadan kaldırabilecek ve bazı isteklilere ikinci bir açıklama hakkı tanıyabilecektir; bu kadar geniş kapsamlı bir düzeltici işlemin hukuka uygun kabul edilebilmesi için bütün istekliler yönünden sorgulamanın yenilenmesini zorunlu kılan somut, nesnel ve ihale sürecinin bütününe ilişkin bir nedenin ortaya konulması gerekir.
Karara konu uyuşmazlıkta Mahkeme, açıklama hakkı doğmadan verilen feragat beyanının geçerli olmadığı gerekçesiyle ilgili iş ortaklığından açıklama istenmesi gerektiğini kabul etmekle birlikte, bu durumun bütün isteklilerden yeniden açıklama alınmasını haklı kılmadığını; tüm isteklilere yeni açıklama hakkı tanınmasının bazı isteklilere önceki eksikliklerini tamamlama fırsatı vererek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen davacının durumunu değiştirdiğini ve bu nedenle eşit muamele ilkesi ile hakkaniyete aykırı olduğunu değerlendirmiştir.
Karar Özeti :
Aşırı düşük teklif açıklaması sunma hakkından feragat, doğmamış haktan feragat edilemeyeceği,
İdarece yalnızca aşırı düşük teklif açıklaması talep edilemeyen istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmekte iken sınır değerin altında bulunan tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş olmasının -bazı isteklilere aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik eksikliklerini tamamlama fırsatı sunması nedeniyle- eşit muamele ilkesine aykırılık oluşturduğu hakkında.
Ankara 16. İdare Mahkemesinin 09.04.2026 tarihli kararı:
“…Bu durumda, her ne kadar ilk aşamada aşırı düşük teklif açıklamasından feragat eden L… Ticaret Limited Şirketi- İ.Ş. iş ortaklığından, söz konusu aşırı düşük teklif açıklaması hakkı doğmadan verilen feragat beyanının -henüz doğmayan bir haktan feragat edilmeyeceğinden- geçerli olmaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmekte ise de, söz konusu durumun sınır değerin altında bulunan tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesini gerektirecek nitelikte olmadığı,
davalı idarece sınır değerin altında bulunan tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesini haklı kılan somut bir gerekçenin de ortaya konulamadığı, ihale sürecinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olduğu belirlenen ve ihale konusu yapım işini üstlenen davacının durumunun sınır değerin altında bulunan tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek değiştirilmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığı,
bu haliyle yalnızca aşırı düşük teklif açıklaması talep edilemeyen istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmekte iken sınır değerin altında bulunan tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş olmasının -bazı isteklilere aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik eksikliklerini tamamlama fırsatı sunması nedeniyle- eşit muamele ilkesine aykırılık oluşturduğu sonucuna varıldığından, “aşırı düşük teklif sorgulamasının eşit muamele ve mevzuat hükümlerine uygun olacak şekilde tüm isteklilere gönderilerek yenilenmesi gerektiği” şeklinde düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır…” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Yasal Bilgilendirme
Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatı; kamu idarelerinin ihtiyaçlarının değişmesi, uygulamada yeni hukuki sorunların ortaya çıkması veya kamu kurum ve kuruluşlarının kendi özel mevzuatlarına göre alım yapma zorunluluğunun doğması gibi nedenlerle sık değişen bir mevzuat alanıdır.
Yargı mercileri tarafından verilen kararlar, ihale tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri ile uyuşmazlık konusu ihalelerin kesinleşen ihale dokümanları esas alınarak verilmektedir. Bu nedenle söz konusu kararların emsal karar olarak uygulanıp uygulanamayacağı her somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Kamu ihale hukuku alanında kapsamlı değerlendirme ve benzer içtihat örnekleri için Özderin Avukatlık Bürosu Kamu İhale Departmanı ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu alandaki diğer emsal karar ve değerlendirmeleri incelemek için internet sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
Kamu ihale hukuku alanındaki güncel gelişmeler ve emsal kararlar için metinozderin.av.tr internet sitemizi takip edebilirsiniz.
📞 İletişim metinozderin.av.tr | 0312 428 03 13 | WhatsApp: 0533 544 55 22
