İhaleye Katılımın Engellenmesi / İçerik
Kamu ihale hukukunda ihaleye katılımın engellenmesi ancak kanunda açıkça belirtilen durumların varlığı halinde mümkündür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11. maddesinde ihalelere katılamayacak olan kişiler ve şirketler sınırlı olarak sayılmıştır. Bu nedenle ihaleye katılımı sınırlandıran düzenlemelerin kanunilik ilkesi gereği dar yorumlanması gerekmektedir.
Uygulamada ise zaman zaman idareler tarafından kanunda açıkça düzenlenmeyen bazı durumlar, yorum yoluyla ihaleye katılım engeli olarak değerlendirilebilmektedir. Aynı IP adresinin kullanılması, aynı adreste faaliyet gösterilmesi veya şirketler arasında geçmişte iş ortaklığı bulunması gibi hususlar bu tartışmaların başında gelmektedir.
Aşağıda yer verilen Danıştay 13. Dairesi kararı, kanunda sayılmayan gerekçelerle ihaleye katılımın engellenemeyeceğini ortaya koyan önemli içtihatlardan biridir.
Karar özeti
-
Kanunilik ilkesi gereği ihaleye katılmayı sınırlandıran düzenlemelerin/idari yaptırımların dar yorumlanması gerektiği,
-
Bir dönem iş ortaklığı yapan şirketlerin aynı IP adresini kullanmalarının ticari hayatın gereği olduğu,
-
Aynı taşınmazın farklı bölümlerinde faaliyet gösterilmesinin, e-posta adreslerinde şirketlerin birbirlerinin unvanlarının yer almasının 4734 sayılı Kanun’un 11. Maddesinde sayılan yasaklı haller arasında yer almadığı,
-
İsteklinin danışmanlık hizmetini üstlenen şirketle ortaklık veya yönetim bağı bulunmadığı halde özel ortak olarak yer aldığı iş ortaklığı teklifinin idari tedbirlere ilişkin olarak genişletici yorum yapılarak değerlendirme dışı bırakılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı hakkında.
Karar
Danıştay 13. Dairesi’nin 16.12.2025 tarihli kararı:
“…4734 sayılı Kanun’un 11. maddesinde, ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin işin ihalesine katılamayacağı, aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicilerinin de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamayacağı, bu yasakların, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerli olduğu kurala bağlanmış olup, maddede ihaleye katılamayacak olanların tahdidi olarak sayıldığı, ihalelere katılmayı sınırlandıran söz konusu kuralın dar yorumlanması gerektiği ve yorum yoluyla ihaleye katılmaktan yoksunluk halinin de ihdas edilemeyeceği açıktır.
Yukarıda aktarılanlar ışığında uyuşmazlık incelendiğinde, dava konusu yapım işi ihalesinde projenin hazırlanmasına esas mühendislik ve mimarlık işlerinin temini amacıyla E. şirketi ile hizmet alımı sözleşmesinin imzalandığı, söz konusu hizmetin alt yüklenici olarak A. tarafından gerçekleştirildiği, A.’in ise ihaleye teklif vermediği, davacı A. ve A.şirketlerinin ticaret sicil bilgileri incelendiğinde, her ikisinin de ortak ve yöneticilerinin farklı olduğu, iki şirket arasında ortaklık ve yöneticilik çakışmasının bulunmadığı, nitekim bu durumun davalı idare tarafından da kabul edildiği,
ayrıca davacı A. ve A. şirketlerinin bir dönem yaptıkları iş ortaklığı dolayısıyla aynı IP adresini kullanmalarının ticari hayatın gereği olduğu, kaldı ki ortak kullanıldığı belirtilen IP adreslerinden biri vasıtasıyla davacının dava konusu ihaleye teklif vermediği, şirketlerin aynı taşınmazın farklı bölümlerinde faaliyet göstermesi ve mail adreslerinde birbirlerinin unvan bilgilerine yer vermeleri gibi dava konusu işlemin tesisine yol açan diğer gerekçelerin ise söz konusu maddede sayılan hallerden hiçbirisi kapsamına girmediği, kanunilik ilkesi gereği, idari tedbirlere ilişkin olarak genişletici yorum yapılamayacağı dikkate alındığında,
4734 sayılı Kanun‘un 11. maddesine aykırı bir eylem ve davranışları bulunmadığı halde davacının özel ortak olarak yer aldığı K-A. iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir…”
Yasal Bilgilendirme
Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatı; kamu idarelerinin ihtiyaçlarının değişmesi, uygulamada yeni hukuki sorunların ortaya çıkması veya kamu kurum ve kuruluşlarının kendi özel mevzuatlarına göre alım yapma zorunluluğunun doğması gibi nedenlerle sık değişen bir mevzuat alanıdır.
Yargı mercileri tarafından verilen kararlar, ihale tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri ile uyuşmazlık konusu ihalelerin kesinleşen ihale dokümanları esas alınarak verilmektedir. Bu nedenle söz konusu kararların emsal karar olarak uygulanıp uygulanamayacağı her somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Kamu ihale hukuku alanında kapsamlı değerlendirme ve benzer içtihat örnekleri için Özderin Avukatlık Bürosu Kamu İhale Departmanı ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu alandaki diğer emsal karar ve değerlendirmeleri incelemek için internet sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
Kamu ihale hukuku alanındaki güncel gelişmeler ve emsal kararlar için metinozderin.av.tr internet sitemizi takip edebilirsiniz.
📞 İletişim metinozderin.av.tr | 0312 428 03 13 | WhatsApp: 0533 544 55 22
