Fiyat Dışı Unsurlar Konusunda Paydaş Görüşlerinin Alınması
Kamu ihalelerinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi, yalnızca istekliler tarafından sunulan fiyatların karşılaştırılmasından ibaret olmayıp, ihale konusu mal, hizmet veya yapım işinin kullanım süresi boyunca ortaya çıkaracağı işletme ve bakım maliyetleri, teknik yeterliliği, verimliliği, kalitesi, çevresel etkileri ve idarenin ihtiyacını karşılama düzeyi gibi fiyat dışı unsurlar da değerlendirmeye dâhil edilebilmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesinde yer verilen bu yaklaşım, idarelere en düşük fiyatı sunan teklif yerine maliyet ve kalite dengesi bakımından daha avantajlı olan teklifi belirleme imkânı tanırken, kullanılacak kriterlerin ihale dokümanında açık, nesnel, ölçülebilir ve bütün istekliler bakımından öngörülebilir biçimde düzenlenmesini gerekli kılmaktadır.
Çevreci kamu alımları, sürdürülebilirlik, enerji ve kaynak verimliliği, yaşam döngüsü maliyeti ve değer temelli kamu alımı yaklaşımlarının önem kazanmasıyla birlikte, fiyat dışı unsurlar kamu kaynaklarının yalnızca düşük başlangıç maliyeti esas alınarak değil, uzun vadeli fayda ve toplam maliyet gözetilerek kullanılmasını sağlayabilecek temel araçlardan biri hâline gelmektedir.
Bununla birlikte bu kriterlerin hangi ihale türlerinde, hangi ölçüm yöntemleriyle ve nasıl ağırlıklandırılarak uygulanacağı; kriterlerin rekabeti daraltmaması, belirli marka veya isteklileri avantajlı hâle getirmemesi, puanlamanın denetlenebilir olması ve isteklilerin tekliflerini sağlıklı biçimde hazırlayabilmesi bakımından uygulamadaki paydaşların bilgi ve tecrübesine ihtiyaç göstermektedir.
Kamu İhale Kurumu tarafından başlatılan görüş alma süreci, kamu idareleri, istekliler, yükleniciler, meslek kuruluşları, akademisyenler ve kamu ihale hukuku alanında çalışan uygulayıcıların mevzuat, EKAP uygulamaları, kılavuzlar ve yardımcı dokümanlara ilişkin değerlendirmelerini doğrudan Kuruma iletmelerine imkân sağlayarak daha etkin, sürdürülebilir ve katma değer odaklı bir kamu alımları sisteminin geliştirilmesini amaçlamaktadır.
Duyurunun özeti
- Kamu İhale Kurumu, fiyat dışı unsurlara ilişkin çalışmalarda değerlendirilmek üzere paydaş görüşlerini toplamaktadır.
- Görüşlerin mevzuat, EKAP uygulamaları, kılavuzlar ve yardımcı dokümanların geliştirilmesinde kullanılması hedeflenmektedir.
- İşletme ve bakım maliyeti, verimlilik, kalite, teknik değer ve sürdürülebilirlik değerlendirme konusu yapılabilecektir.
Duyuru Metni :
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde, ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin en düşük fiyat esasına göre veya fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenebileceği hüküm altına alınmıştır. Anılan maddede, fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değerlere yönelik kriterlerin fiyat dışı unsurlar olarak düzenlenebileceği hüküm altına alınmıştır.
Çevreci kamu alımları, değer temelli kamu alımları ve kamu alımlarında sürdürülebilirlik yaklaşımlarının giderek önem kazanmasıyla birlikte, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde fiyat dışı unsurların kullanımı da artan bir önem arz etmeye başlamıştır. Daha etkin ve katma değer öncelikli bir kamu alımları sistemi için Kurumumuz fiyat dışı unsurlara yönelik olarak mevzuat, EKAP uygulamaları, kılavuz ve yardımcı dokümanlar konularında çalışmalar yürütmektedir.
Bu doğrultuda fiyat dışı unsurlar konusunda sizlerden gelecek görüş, eleştiri ve öneriler, hem mevzuatın etkinliğinin artırılmasına, hem de uygulamaların ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilmesine doğrudan yön verecektir.
Değerlendirmelerinizle kamu alımları sistemine sağlayacağınız katkılar için teşekkür ederiz.
Değerlendirme yapmak için tıklayınız.
Fiyat dışı unsurlar neden önemlidir?
En düşük teklif bedelinin her durumda kamu idaresi açısından en avantajlı sonucu doğuracağı söylenemez. Başlangıçta daha düşük fiyatla temin edilen bir ürünün yüksek enerji tüketimi, kısa kullanım ömrü, yoğun bakım ihtiyacı veya düşük teknik performansı nedeniyle toplam maliyeti zaman içinde artabilir. Buna karşılık satın alma bedeli daha yüksek olmakla birlikte uzun ömürlü, enerji verimli, çevresel etkisi düşük ve bakım maliyeti sınırlı bir çözüm, kamu kaynağının daha verimli kullanılmasını sağlayabilir.
Fiyat dışı unsurların kullanılması, idarenin ihtiyacını yalnızca satın alma fiyatı üzerinden değil, elde edilecek toplam değer üzerinden değerlendirmesine yardımcı olur. Ancak bunun için kriterlerin somut, ölçülebilir ve ihale konusu işle bağlantılı olması gerekir. Puanlama yöntemi, kriterlerin ağırlıkları ve teklife etkisi ihale dokümanında tereddüde yer bırakmayacak şekilde gösterilmelidir. Aksi takdirde fiyat dışı değerlendirme, isteklilerin teklif hazırlamasını güçleştirebilir ve eşit muamele ile rekabet ilkeleri bakımından uyuşmazlıklara neden olabilir.
Kamu İhale Kurumunun paydaş görüşlerine başvurması, uygulamada karşılaşılan sorunların ve farklı sektörlerin ihtiyaçlarının düzenleme çalışmalarına yansıtılması bakımından önem taşımaktadır. İdarelerin uygulanabilir kriterlere, isteklilerin ise öngörülebilir ve denetlenebilir değerlendirme yöntemlerine ihtiyaçları bulunmaktadır. Görüş bildirecek paydaşların ölçülebilirlik, puanlama, sektörel farklılıklar, EKAP altyapısı, belge yükü ve denetim imkânı gibi konulara ilişkin somut öneriler sunması, hazırlanacak düzenleme ve yardımcı dokümanların uygulamadaki karşılığını güçlendirecektir.
Yasal Bilgilendirme
Bu içerik, Kamu İhale Kurumunun 04 Ağustos 2026 tarihli duyurusunun ilgililere aktarılması ve genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki görüş veya danışmanlık niteliğinde değildir.
📞 İletişim metinozderin.av.tr | 0312 428 03 13 | WhatsApp: 0533 544 55 22
