Aşırı Düşük Teklif Belgelerinde Tahrifat İddiasıyla Geçici Teminatın Gelir Kaydedilmesi (Danıştay 13. Daire Kararı)
Bu yazıda geçici teminatın gelir kaydedilmesi sahte belge iddiası kapsamında, aşırı düşük teklif açıklaması sürecinde sunulan belgeler üzerinden yapılan tahrifat/sahtelik değerlendirmesinin geçici teminatın irat kaydı sonucunu doğurup doğurmayacağına ilişkin Danıştay 13. Daire’nin 06.02.2024 tarihli kararından ilgili bölüm paylaşılmaktadır. Uygulamada idareler; ihale sürecinde sunulan bilgi ve belgelerde gerçeğe aykırılık veya tahrifat bulunduğu kanaatine vardıklarında, 4734 sayılı Kanun’da yer alan yasak fiil ve davranış hükümleri ile yeterlik belgeleri/taahhütname rejimine ilişkin düzenlemeleri birlikte değerlendirerek yaptırım uygulama yoluna gidebilmektedir. Ancak her iddia veya değerlendirme, doğrudan geçici teminatın gelir kaydedilmesi sonucunu doğurmayabilir.
Karar Analizi
Kararda; geçici teminatın irat kaydına dayanak alınan fiilin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelere dayanak teşkil eden belgelerde tahrifat yapıldığı tespiti olarak kabul edildiği; idarece bu fiilin 4734 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile 17. maddesi hükümleri kapsamında değerlendirilerek geçici teminatın irat kaydı yaptırımına gidildiği anlaşılmaktadır. Buna karşılık Danıştay; idarece belgenin “sahte belge” kapsamında değerlendirildiğinin belirtilmesine rağmen, dosya kapsamında idarece yaptırılmış açık ve net bir sahtelik tespitinin bulunmadığını; ayrıca ilgili düzenlemelerde sahte belge düzenlemek/kullanmak hâlinde uygulanacak yaptırımlardan bahsedilirken geçici teminatın irat kaydı yaptırımına yer verilmediğini vurgulamaktadır.
Kararda ayrıca, 4734 sayılı Kanun’un 10. maddesindeki taahhütname rejimi yönünden de değerlendirme yapılarak; gerçeğe aykırı taahhütname sunulması veya taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi hâlinde geçici teminatın irat kaydının söz konusu olacağı; ancak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgenin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği belirtilmektedir. Bu çerçevede, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelere dayanak teşkil eden belgelerde yapılan tahrifat iddiası üzerinden geçici teminatın gelir kaydedilmesi işleminin mevzuata uygun olup olmadığı, somut olayın kapsamı ve dayanak düzenlemeler dikkate alınarak ele alınmalıdır.
Aşağıda, Danıştay 13. Daire’nin 06.02.2024 tarihli kararından ilgili bölüm aynen paylaşılmaktadır.
Danıştay 13. Dairesi’nin 06.02.2024 tarihli kararı:
“…davacının geçici teminatının irat kaydına yönelik tesis edilen işlemin sebep unsurunun aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde müdahillerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından tahrifat yapıldığı tespiti oluşturmaktadır. İdarece müdahillerin bu fiili 4734 sayılı Kanun’un 10. maddenin (h) bendi ve (j) bendi, anılan maddenin son fıkrası ile 17. maddenin (c) bendi ve 17. maddenin son fıkrası kapsamında değerlendirilerek geçici teminatın irat kaydı yaptırımı uygulanmıştır. Söz konusu tespite dayanak olan fiil nedeniyle idarece tesis edilen işlemin gerekçesi olarak anılan belgenin sahte belge kapsamında değerlendirildiği hususuna değinilmiş ise de, sahtelik tespitine yönelik idarece dosya kapsamında yaptırılmış açık ve net bir tespit bulunmamakla birlikte anılan düzenlemelerde sahte belge düzenlemek ve kullanmak hâlinde uygulanacak yaptırımlardan bahsedilirken geçici teminatın irat kaydı yaptırımına yer verilmemektedir. Başka bir ifadeyle, 17. maddede sayılan yasak fiil ve davranışlarda bulundukları tespit edilen isteklilerin ihale dışı bırakılacağı belirtilerek, bu durumda bulunan isteklilere uygulanacak yaptırım açıklığa kavuşturulmuştur.
Ayrıca, geçici teminatın irat kaydı işleminin bir diğer gerekçesi olarak 4734 sayılı Kanun‘un 10. maddesi gösterilmiştir. Anılan maddede ihaleye katılım aşamasında ihale konusu işin niteliğine ve gereklerine göre ihaleye katılan isteklilerin ekonomik ve malî yeterliği ile meslekî ve teknik yeterliklerinin belirlenmesinde kullanılacak bilgi ve belgelerin neler olduğunun sayma suretiyle belirtildiği, söz konusu belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceğinin Kurum tarafından belirleneceği, sadece Kanun’un 10. maddesinin 1. fıkrasında sayılan söz konusu bilgi ve belgelerden Kurumca belirlenenler hakkında taahhütname sunulabileceği, gerçeğe aykırı taahhütname sunulması veya taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi hâlinde ise, bu durumda bulunan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağı ve geçici teminatlarının irat kaydedileceği ifade edildiğinden, davacının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu belgenin bu kapsamda da değerlendirilemeyeceği açıktır. Dolayısıyla müdahillerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelere dayanak teşkil eden belgelerde yapılan tahrifat nedeniyle geçici teminatının gelir kaydedilmesi işleminin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır…”
Yasal Bilgilendirme
Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatı önceliklerin ve ihtiyaçların değişmesi, uygulamada yeni soru ve sorunlarla karşılaşılması ya da kamu kurum ve kuruluşlarının kendi mevzuatlarına göre alım yapması zorunluluğunun doğması gibi nedenlerle çok sık değişen bir mevzuattır. Yargı mercileri tarafından verilen kararlar ihale tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine ve uyuşmazlık konusu ihalelerin kesinleşen ihale dokümanlarına göre verilen kararlar olup; kararların emsal karar olarak uygulanıp uygulanmayacağı her somut olay özelinde ayrıca değerlendirilmelidir. Kapsamlı değerlendirme ve benzer içtihat örnekleri için Kamu İhale Departmanımız ile iletişime geçiniz.
Bu alanındaki diğer emsal kararlara göz atmak için internet sitemizi takip ediniz.
İletişim: metinozderin.av.tr | 0312 428 03 13 | WhatsApp : 05335445522
